‘Serious games kunnen het beheer van dijken effectiever maken’

Assetmanagement gaat over het optimaliseren van kosten, risico’s en performance van de infrastructuur. Dit klinkt misschien logisch, maar in werkelijkheid is het vaak complex. Zeker bij dijken. De beoordeling, het beheer en het versterken van onze waterkeringen zijn vanwege allerlei factoren en belangen zeer complex. Ook kan de onderlinge afstemming vaak beter. Twee serious games moeten professionals helpen deze afstemming te verbeteren.

Alle nieuwsberichten

Assetmanagement gaat over het optimaliseren van kosten, risico’s en performance van de infrastructuur. Dit klinkt misschien logisch, maar in werkelijkheid is het vaak complex. Zeker bij dijken. De beoordeling, het beheer en het versterken van onze waterkeringen zijn vanwege allerlei factoren en belangen zeer complex. Tevens kan de onderlinge afstemming vaak beter. Twee serious games moeten professionals helpen deze afstemming te verbeteren.

De spellen zijn het resultaat van Prometheus. Jeroen Rijke van het lectoraat Sustainable River Management van de HAN University of Applied Sciences is één van de motoren achter het project. Drie hogescholen, het kenniscentrum voor de waterschappen STOWA, Deltares, TU Delft, Rijkswaterstaat, meerdere waterschappen en adviesbureaus zijn aangehaakt. “Dit is een mooi voorbeeld van hoe we als hogescholen met de praktijk en andere kennisinstellingen samenwerken”, zegt Rijke.

Wat was de aanleiding voor Prometheus?

“Dat waren de nieuwe normen van waterveiligheid, een nieuwe systematiek van beoordelen van waterkeringen en de grote opgave om in ieder geval 1300 kilometer aan dijken te versterken voor 2050. Daarnaast zie je overal dat assetmanagement in opkomst is, maar dat dit complex is voor het dijkbeheer.”

Waarom is dit zo complex?

“Rondom onze waterkeringen spelen allerlei belangen, tal van organisaties hebben er iets mee van doen, elke dijk is anders en je weet nooit precies wat er in het verleden allemaal mee is gedaan. Dat zorgt voor veel onzekerheid en maakt de organisatie van het beheer complex. Alleen al binnen een waterschap hebben meerdere mensen hiermee te maken. Het is extreem gefragmenteerd. Bovendien zijn er momenteel te weinig mensen om alle taken op dit gebied uit te voeren. Wij hebben geprobeerd om een manier te vinden waardoor professionals tijdens de hele levenscyclus van een dijk beter gaan samenwerken, omdat de kwaliteit van assetmanagement daar voor een groot deel van afhankelijk is.”

Hoe hebben jullie het onderzoek aangepakt?

“We hebben gekeken naar de organisatorische complexiteit door verschillende cases van waterschappen in het hele land te onderzoeken. Je ziet dan dat de wijze van samenwerken afhankelijk is van het vraagstuk. Een crisissituatie vraagt om een andere benadering dan wanneer je bevers in de dijk hebt. Je hebt dan te maken met totaal andere stakeholders en verantwoordelijkheden.”

Jullie zijn tot de conclusie gekomen dat serious games een goede manier zijn om betrokkenen beter te laten samenwerken. Waarom?

“We weten uit ervaring dat deze kunnen helpen. Ik of een andere expert kan over dit complexe vraagstuk vertellen, maar leren door te doen werkt goed. Ook voor studenten. Zij krijgen hierdoor een goed beeld van het werk van de waterschappen. Het spelelement maakt het bovendien leuk. Tijdens een workshop kan iemand zich wel eens aangevallen voelen en in de verdediging schieten. Dat heb je hier veel minder, omdat iedereen een rol heeft en op afstand staat.”

Wat doe je als deelnemer aan het spel?

“We hebben twee, grotendeels analoge games gemaakt. De werktitels zijn Dijkdilemma’s onder druk en Situationeel samenwerken in vijf stappen. In het eerste spel ben je afwisselend speler en jurylid en krijg je meerdere dilemma’s voorgeschoteld, bijvoorbeeld over een plastic damwand. Wie het beste de keuzes kan uitleggen is Master of Dilemma’s en wint. Doel van het spel is om mensen bewust te maken van de verscheidenheid aan dilemma’s. In het tweede spel leer je in vijf stappen het dijkmanagement vorm te geven. Ook hier werken de deelnemers onder druk, omdat we snel tot een aantal kerninzichten willen komen.”

Wat vinden de deelnemers van de games?

“We zien dat ze deze vorm leuk vinden en de dillema’s herkennen uit de dagelijkse praktijk. We hebben de spellen al een paar keer gespeeld, maar gaan tot september door met testen. Uiteindelijk is het de bedoeling dat we een leergang voor professionals ontwikkelen. Zij krijgen in een dag dan een les en spelen deze games. We zijn studenten van de master River Delta Development aan het opleiden, zodat zij kunnen helpen bij het testen.”